{"id":3394,"date":"2026-05-15T19:08:26","date_gmt":"2026-05-15T19:08:26","guid":{"rendered":"https:\/\/emmadesign.nl\/?page_id=3394"},"modified":"2026-05-15T19:46:13","modified_gmt":"2026-05-15T19:46:13","slug":"treinongevallen-in-de-begintijd","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/treinongevallen-in-de-begintijd\/","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"

Treinongevallen in de begintijd van het spoor<\/span><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

De eerste trein in Nederland De Arend.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Met de aanleg van de eerste spoorlijn in Nederland in de jaren dertig van de negentiende eeuw begon een nieuw tijdperk van reizen en vervoer. Op 20 september 1839 werd de eerste spoorlijn officieel geopend tussen Amsterdam en Haarlem, aangelegd door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. De eerste uitbreiding volgde al snel: in 1842 werd de lijn via Voorhout en Warmond doorgetrokken naar Leiden, als onderdeel van de verdere verbinding richting Den Haag en Rotterdam. Hierdoor werd de verbinding tussen Amsterdam, Haarlem, Leiden en Den Haag aanzienlijk versterkt. Tegelijkertijd laten de berichten uit de jaren veertig en het begin van de jaren vijftig van de negentiende eeuw zien dat het spoor in die beginperiode nog kwetsbaar en technisch onbetrouwbaar was.1<\/span><\/p>\n

Op 26 januari 1845 ontstond ongerustheid over het uitblijven van de laatste trein nar Den Haag. Deze had om half tien moeten aankomen, maar verscheen pas omstreeks half twaalf \u2019s nachts. Later bleek dat tussen Voorhout en Venenburg de kruk van het excentriek was gebroken, waardoor de trein wel achteruit maar niet meer vooruit kon. Uiteindelijk moest een stoomsleper uit Haarlem worden ontboden om hulp te bieden.2<\/span><\/p>\n

Ook later in dat jaar liep een trein ernstige vertraging op. Op 31 augustus 1845 kwam de uit Amsterdam vertrokken trein, die om tien uur had moeten vertrekken, pas omstreeks twee uur \u2019s middags aan. Tussen Piet-Gijzenbrug en Voorhout brak het rechtervoorwiel van de locomotief, waarna locomotief en tender ontspoorden en in het zand vastliepen. Een hulplocomotief uit Den Haag sleepte de trein verder, maar de schok was zo hevig dat twee rijtuigen werden verbrijzeld. De reizigers kwamen er gelukkig met de schrik vanaf.3<\/span><\/p>\n

In 1851 deden zich opnieuw ernstige incidenten voor. Op 10 april raakte de beurstrein naar Amsterdam tussen Voorhout en Piet-Gijzenbrug uit het spoor en kwam in het water terecht. Daarbij ontstond schade aan de goederenwagen en enkele rijtuigen. Behalve de machinist lijkt niemand zwaar gewond te zijn geraakt. Door het ongeval werd ook de aankomst van andere treinen vertraagd, omdat vanuit Amsterdam en Rotterdam locomotieven en rijtuigen naar de plaats van het ongeluk werden gestuurd.4<\/span><\/p>\n

Nog geen week later volgde opnieuw een ontregeling van de dienstregeling. Op 16 april 1851 werd de treinloop op het spoorwegtraject opnieuw belemmerd. De locomotief Vesta<\/em>, die in Haarlem een belangrijke reparatie had ondergaan, werd zonder wagons beproefd op het traject tussen Haarlem en Amsterdam. Daarbij ging de locomotief uit de sporen, kwam in het water terecht en wierp de tender dwars over de baan. Alleen de stoker liep enig letsel op, maar het ongeval veroorzaakte dat passagiers en goederen op een andere trein moesten worden overgeladen, waardoor de aankomst in Rotterdam uren vertraging opliep.5<\/span><\/p>\n

Deze berichten laten goed zien hoe onzeker het treinverkeer in de beginjaren nog was. Het spoor gold weliswaar als een moderne en snelle vorm van vervoer, maar technische storingen, ontsporingen en schade aan materieel maakten de dagelijkse praktijk nog onvoorspelbaar. Juist daarom geven deze krantenberichten een treffend beeld van de aarzelende start van het Nederlandse treinverkeer.6<\/span><\/p>\n

Noten<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Inleiding over de aanleg en uitbreiding van de eerste spoorlijn via Voorhout en Warmond naar Leiden.<\/span><\/li>\n
  2. Leydsche Courant<\/em>, 27 januari 1845.<\/span><\/li>\n
  3. Leydsche Courant<\/em>, 3 september 1845.<\/span><\/li>\n
  4. Leydsche Courant<\/em>, 11 april 1851.<\/span><\/li>\n
  5. Leydsche Courant<\/em>, 18 april 1851.<\/span><\/li>\n
  6. Samenvattende conclusie op basis van de genoemde berichten.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

     <\/p>\n

    Copyright: EmMaDesign, Voorhout, 2026<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Treinongevallen in de begintijd van het spoor De eerste trein in Nederland De Arend. Met de aanleg van de eerste spoorlijn in Nederland in de jaren dertig van de negentiende eeuw begon een nieuw tijdperk van reizen en vervoer. Op Verder met lezen<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-3394","page","type-page","status-publish","hentry","category-geschiedenis","wp-image-borders"],"rttpg_featured_image_url":null,"rttpg_author":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/author\/evdhoeven_n16zumsf\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":" Geschiedenis<\/a>","rttpg_excerpt":"Treinongevallen in de begintijd van het spoor De eerste trein in Nederland De Arend. Met de aanleg van de eerste spoorlijn in Nederland in de jaren dertig van de negentiende eeuw begon een nieuw tijdperk van reizen en vervoer. Op Verder met lezen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3394"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3412,"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3394\/revisions\/3412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/emmadesign.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}