Jan de Knegt overleden

In memoriam – Jan de Knegt (1943 – 2026)

Leiden – Vrijdag 13 maart is Jan de Knegt, oud-bestuurslid van de Christelijke Gymnastiekvereniging Jahn en na de oprichting de eerste voorzitter van Gymsport Leiden, op 83-jarige leeftijd onverwachts overleden. Jan kampte al enige tijd met gezondheidsproblemen. Drie maanden geleden verloor hij zijn vrouw Willy. Hij was de broer van Gerrit de Knegt, oud-voorzitter van Jahn.

Betrokkenheid

Jan was een vertrouwd gezicht binnen de Leidse turnsport. Zijn betrokkenheid bij Jahn Leiden begon al in 1948 en zou meer dan zestig jaar duren. In 1976 schreef het Leidsch Dagblad treffend dat de naam van de familie De Knegt zó met de historie van Jahn verweven is, dat je je moeilijk kunt voorstellen dat de vereniging het ooit zonder heeft kunnen doen. Die woorden zijn tot op de dag van vandaag van kracht.

Trainer, organisator en kartrekker

Binnen Jahn vervulde Jan talloze rollen – van actief turner tot hoofdleider, wedstrijdleider en organisator – en was hij jarenlang een deskundig trainer die vele Leidenaren de basis van gymnastische bewegingen heeft bijgebracht. Hij stond bekend om zijn rustige uitleg, zijn geduld en zijn vermogen om sporters vertrouwen te geven. Zo gaf hij leiding aan vele kampioenschappen en blies hij in 1991 de turncompetitie nieuw leven in, waarmee hij een nieuwe impuls gaf aan het wedstrijdturnen in de regio. Daarnaast was hij jarenlang de drijvende kracht achter de grote shows van Jahn, waarin zijn creativiteit en organisatietalent samenkwamen en waar generaties sporters met waardering op terugkijken.

Landelijke betekenis

Een eerste belangrijke mijlpaal in zijn loopbaan was zijn benoeming tot lid van de Bonds Technische Commissie van de KNCGV, de voorloper van de KNGU, in 1978. Daarmee kreeg zijn inzet voor de gymsport ook landelijk gewicht.

Onderscheidingen en rol bij de KNGU

In 1998 volgde een bijzondere actie: tijdens de clubkampioenschappen werd Jan benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau voor zijn jarenlange en uitzonderlijke bijdrage aan de gymnastiekwereld. Later werd hij ook benoemd tot erelid van Jahn, als erkenning voor zijn grote betekenis voor de vereniging. Zijn inzet beperkte zich echter niet tot Leiden en niet tot één club. Landelijk speelde hij een cruciale rol in het proces dat leidde tot de samenvoeging van de christelijke en algemene gymnastiekbonden tot de KNGU, die op 1 januari 1999 tot stand kwam. In dat proces klonk zijn diepe overtuiging door dat samenwerking de sport sterker maakt en dat clubs groeien wanneer mensen elkaar weten te vinden.

Initiatiefnemer Gymsport Leiden

Vanaf 2015 markeert een nieuw hoofdstuk in zijn betekenis voor de Leidse gymsport. Jan nam het initiatief om Leidse gymnastiekverenigingen – waaronder Jahn – samen te brengen. Hij leidde de stuurgroep die deze samenwerking vormgaf en wist met geduld, visie en overtuigingskracht een proces in beweging te zetten dat de toekomst van de Leidse gymsport blijvend heeft veranderd. In juli 2016 werd Gymsport Leiden officieel opgericht; in januari 2017 gingen vijf Leidse verenigingen formeel op in de nieuwe club. Het feit dat Jan de eerste voorzitter van Gymsport Leiden werd, was een helder piketpaaltje en een erkenning van zijn leidende rol in dit traject. De vereniging eerde hem bovendien met een naar hem vernoemde bokaal, als blijvend symbool van zijn betekenis.

Leiderschap en persoonlijkheid

Hoewel zijn naam anders doet vermoeden, was Jan geen knecht maar een leider. Een integere en bescheiden leider, die verantwoordelijkheid droeg zonder daar woorden aan vuil te maken. Zijn manier van leidinggeven was stil en krachtig tegelijk: hij gaf richting door vertrouwen te wekken en door ruimte te creëren voor anderen. Hij had een invoelend oog voor het individu én voor de organisatie. Binnen de club was Jan jarenlang een van de mensen die de motor draaiende hield. Hij was aanwezig waar dat nodig was en dacht mee over alles wat de club sterker kon maken. Zijn werk was nooit vluchtig; hij bouwde aan iets dat groter was dan hijzelf en dat nog altijd voelbaar is in de manier waarop Gymsport Leiden vandaag functioneert.

In november 2022 legde hij zijn bestuurstaken neer, maar ook daarna bleef hij op de achtergrond van grote waarde, onder meer bij de reserveringen en de afhandeling van zaalhuren. Wat zijn bijdrage nog indrukwekkender maakt, is dat Jan al dit werk als vrijwilliger heeft gedaan. Zijn inzet was nooit ingegeven door eigen belang, maar door zijn diepe verbondenheid met de sport en met de mensen die hij daarin ontmoette. De waardering die hij verdient, is die van oprecht respect en dankbaarheid.

Nalatenschap en toekomst

Op 7 november 2026 organiseert Gymsport Leiden een show ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de club. Deze datum stond al langere tijd vast. Dat de voorstelling nu samenvalt met de dag waarop Jan zijn verjaardag zou hebben gevierd, geeft het jubileum een extra gelaagdheid en herinnert ons eraan hoe nauw zijn levenswerk verbonden is met het heden en de toekomst van Gymsport Leiden. Gymsport Leiden staat op een fundament dat mede door Jan is gelegd. Zijn visie op samenwerking en zijn geloof in de kracht van een hechte gemeenschap blijven richting geven aan ons werk. Zijn nalatenschap leeft voort in de structuur van de club, in de cultuur van samenwerken en in de vele mensen die door hem zijn geraakt.

Dankbaar

Het bestuur van Gymsport Leiden is Jan dankbaar voor alles wat hij heeft betekend. Zijn wijsheid, zijn betrouwbaarheid en zijn toewijding zullen worden gemist. De gedachten gaan uit naar zijn kinderen, familie en iedereen die hem liefhad.

Met dank aan Arthur Haasbroek, oud-voorzitter Gymsport Leiden.